Files
MathNotesVersion1/公式笔记/线性代数/Ch02_矩阵及其运算/题型1_矩阵运算与线性变换.md
T
2026-10-04 11:44:56 +08:00

102 lines
2.9 KiB
Markdown
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
# 题型一:矩阵运算与线性变换
## 识别特征
- 出现加法、数乘、乘法、转置的混合运算
- 出现矩阵等式需要验证或推导
- 出现"是否可交换 / 是否满足结合律"的判断
## 解题流程
```mermaid
flowchart TD
A[识别:矩阵运算] --> B{运算类型?}
B -->|加减数乘| C[逐元素运算,必须同阶]
B -->|乘法| D{A列数=B行数?}
D -->|否| E[不可乘,无意义]
D -->|是| F[行×列逐元素累加]
B -->|转置| G[行列互换,复合运算反序]
C --> H[得结果]
F --> H
G --> H
H --> I{验证/化简}
I --> J[注意运算律是否成立]
```
## 通法步骤
### 1. 加法 / 数乘
$$
A + B = (a_{ij} + b_{ij}), \quad kA = (ka_{ij})
$$
**前提**:$A, B$ 必须同型。
### 2. 矩阵乘法(核心)
$$
(AB)_{ij} = \sum_{k=1}^s a_{ik} b_{kj}
$$
**可乘条件**:$A_{m \times s} \cdot B_{s \times n} = C_{m \times n}$($A$ 列数 = $B$ 行数)。
### 3. 转置的复合运算
| 公式 | 反序 |
|------|------|
| $(A+B)^T = A^T + B^T$ | 不反序 |
| $(AB)^T = B^T A^T$ | **反序** |
| $(kA)^T = kA^T$ | 不反序 |
| $(A^T)^T = A$ | 不反序 |
### 4. 简化技巧
- **零矩阵**:$A \cdot O = O$,但 $A \neq O$ 时仍可能 $AB = O$
- **单位阵**:$EA = A$
- **对角阵乘法**:$\Lambda_1 \Lambda_2 = \Lambda_2 \Lambda_1$(同阶对角阵**可交换**)
## 常见陷阱
- **乘法不交换**:$AB \neq BA$ 是常态,不能默认 $AB = BA$
- **消去律失效**:$AB = AC \not\Rightarrow B = C$(除非 $A$ 可逆)
- **$(AB)^T$ 顺序**:必须反序为 $B^T A^T$,不能直接 $A^T B^T$
- **$(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2$**:因为 $AB \neq BA$!展开为 $A^2 + AB + BA + B^2$
## 经典母题
> **题目**:设 $A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix}$,$B = \begin{pmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix}$,求 $(A+B)^2 - A^2 - B^2$。
**解法**:
$$
A + B = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix}, \quad
(A+B)^2 = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 13 & 15 \\ 20 & 28 \end{pmatrix}
$$
$$
A^2 = \begin{pmatrix} 7 & 10 \\ 15 & 22 \end{pmatrix}, \quad
B^2 = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = E
$$
$$
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = \begin{pmatrix} 13-7-1 & 15-10-0 \\ 20-15-0 & 28-22-1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix}
$$
**验证**:
$$
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = AB + BA = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} 3 & 4 \\ 1 & 2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix} ✓
$$
**复盘**:$(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2$ 是因为矩阵乘法不交换。**核心结论**:$(A+B)^2 = A^2 + AB + BA + B^2$。
---
> **变式**:设 $A, B$ 均为 $n$ 阶矩阵,证明 $(AB-BA)^T = B^T A^T - A^T B^T$。
**证明**:
$$
(AB - BA)^T = (AB)^T - (BA)^T = B^T A^T - A^T B^T
$$
每步都用 $(AB)^T = B^T A^T$ 的反序公式。