102 lines
2.9 KiB
Markdown
102 lines
2.9 KiB
Markdown
# 题型一:矩阵运算与线性变换
|
||||
|
|
|
|||
|
|
## 识别特征
|
|||
|
|
|
|||
|
|
- 出现加法、数乘、乘法、转置的混合运算
|
|||
|
|
- 出现矩阵等式需要验证或推导
|
|||
|
|
- 出现"是否可交换 / 是否满足结合律"的判断
|
|||
|
|
|
|||
|
|
## 解题流程
|
|||
|
|
|
|||
|
|
```mermaid
|
|||
|
|
flowchart TD
|
|||
|
|
A[识别:矩阵运算] --> B{运算类型?}
|
|||
|
|
B -->|加减数乘| C[逐元素运算,必须同阶]
|
|||
|
|
B -->|乘法| D{A列数=B行数?}
|
|||
|
|
D -->|否| E[不可乘,无意义]
|
|||
|
|
D -->|是| F[行×列逐元素累加]
|
|||
|
|
B -->|转置| G[行列互换,复合运算反序]
|
|||
|
|
C --> H[得结果]
|
|||
|
|
F --> H
|
|||
|
|
G --> H
|
|||
|
|
H --> I{验证/化简}
|
|||
|
|
I --> J[注意运算律是否成立]
|
|||
|
|
```
|
|||
|
|
|
|||
|
|
## 通法步骤
|
|||
|
|
|
|||
|
|
### 1. 加法 / 数乘
|
|||
|
|
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
A + B = (a_{ij} + b_{ij}), \quad kA = (ka_{ij})
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**前提**:$A, B$ 必须同型。
|
|||
|
|
|
|||
|
|
### 2. 矩阵乘法(核心)
|
|||
|
|
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
(AB)_{ij} = \sum_{k=1}^s a_{ik} b_{kj}
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**可乘条件**:$A_{m \times s} \cdot B_{s \times n} = C_{m \times n}$($A$ 列数 = $B$ 行数)。
|
|||
|
|
|
|||
|
|
### 3. 转置的复合运算
|
|||
|
|
|
|||
|
|
| 公式 | 反序 |
|
|||
|
|
|------|------|
|
|||
|
|
| $(A+B)^T = A^T + B^T$ | 不反序 |
|
|||
|
|
| $(AB)^T = B^T A^T$ | **反序** |
|
|||
|
|
| $(kA)^T = kA^T$ | 不反序 |
|
|||
|
|
| $(A^T)^T = A$ | 不反序 |
|
|||
|
|
|
|||
|
|
### 4. 简化技巧
|
|||
|
|
|
|||
|
|
- **零矩阵**:$A \cdot O = O$,但 $A \neq O$ 时仍可能 $AB = O$
|
|||
|
|
- **单位阵**:$EA = A$
|
|||
|
|
- **对角阵乘法**:$\Lambda_1 \Lambda_2 = \Lambda_2 \Lambda_1$(同阶对角阵**可交换**)
|
|||
|
|
|
|||
|
|
## 常见陷阱
|
|||
|
|
|
|||
|
|
- **乘法不交换**:$AB \neq BA$ 是常态,不能默认 $AB = BA$
|
|||
|
|
- **消去律失效**:$AB = AC \not\Rightarrow B = C$(除非 $A$ 可逆)
|
|||
|
|
- **$(AB)^T$ 顺序**:必须反序为 $B^T A^T$,不能直接 $A^T B^T$
|
|||
|
|
- **$(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2$**:因为 $AB \neq BA$!展开为 $A^2 + AB + BA + B^2$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
## 经典母题
|
|||
|
|
|
|||
|
|
> **题目**:设 $A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix}$,$B = \begin{pmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix}$,求 $(A+B)^2 - A^2 - B^2$。
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**解法**:
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
A + B = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix}, \quad
|
|||
|
|
(A+B)^2 = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 13 & 15 \\ 20 & 28 \end{pmatrix}
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
A^2 = \begin{pmatrix} 7 & 10 \\ 15 & 22 \end{pmatrix}, \quad
|
|||
|
|
B^2 = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = E
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = \begin{pmatrix} 13-7-1 & 15-10-0 \\ 20-15-0 & 28-22-1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix}
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**验证**:
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = AB + BA = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} 3 & 4 \\ 1 & 2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix} ✓
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**复盘**:$(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2$ 是因为矩阵乘法不交换。**核心结论**:$(A+B)^2 = A^2 + AB + BA + B^2$。
|
|||
|
|
|
|||
|
|
---
|
|||
|
|
|
|||
|
|
> **变式**:设 $A, B$ 均为 $n$ 阶矩阵,证明 $(AB-BA)^T = B^T A^T - A^T B^T$。
|
|||
|
|
|
|||
|
|
**证明**:
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
(AB - BA)^T = (AB)^T - (BA)^T = B^T A^T - A^T B^T
|
|||
|
|
$$
|
|||
|
|
|
|||
|
|
每步都用 $(AB)^T = B^T A^T$ 的反序公式。
|