2.9 KiB
2.9 KiB
题型一:矩阵运算与线性变换
识别特征
- 出现加法、数乘、乘法、转置的混合运算
- 出现矩阵等式需要验证或推导
- 出现"是否可交换 / 是否满足结合律"的判断
解题流程
flowchart TD
A[识别:矩阵运算] --> B{运算类型?}
B -->|加减数乘| C[逐元素运算,必须同阶]
B -->|乘法| D{A列数=B行数?}
D -->|否| E[不可乘,无意义]
D -->|是| F[行×列逐元素累加]
B -->|转置| G[行列互换,复合运算反序]
C --> H[得结果]
F --> H
G --> H
H --> I{验证/化简}
I --> J[注意运算律是否成立]
通法步骤
1. 加法 / 数乘
A + B = (a_{ij} + b_{ij}), \quad kA = (ka_{ij})
前提:A, B 必须同型。
2. 矩阵乘法(核心)
(AB)_{ij} = \sum_{k=1}^s a_{ik} b_{kj}
可乘条件:$A_{m \times s} \cdot B_{s \times n} = C_{m \times n}$(A 列数 = B 行数)。
3. 转置的复合运算
| 公式 | 反序 |
|---|---|
(A+B)^T = A^T + B^T |
不反序 |
(AB)^T = B^T A^T |
反序 |
(kA)^T = kA^T |
不反序 |
(A^T)^T = A |
不反序 |
4. 简化技巧
- 零矩阵:$A \cdot O = O$,但
A \neq O时仍可能AB = O - 单位阵:
EA = A - 对角阵乘法:$\Lambda_1 \Lambda_2 = \Lambda_2 \Lambda_1$(同阶对角阵可交换)
常见陷阱
- 乘法不交换:
AB \neq BA是常态,不能默认AB = BA - 消去律失效:$AB = AC \not\Rightarrow B = C$(除非
A可逆) (AB)^T顺序:必须反序为 $B^T A^T$,不能直接A^T B^T- $(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2$:因为 $AB \neq BA$!展开为
A^2 + AB + BA + B^2
经典母题
题目:设 $A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \ 3 & 4 \end{pmatrix}$,$B = \begin{pmatrix} 0 & 1 \ 1 & 0 \end{pmatrix}$,求 $(A+B)^2 - A^2 - B^2$。
解法:
A + B = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix}, \quad
(A+B)^2 = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 4 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 13 & 15 \\ 20 & 28 \end{pmatrix}
A^2 = \begin{pmatrix} 7 & 10 \\ 15 & 22 \end{pmatrix}, \quad
B^2 = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = E
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = \begin{pmatrix} 13-7-1 & 15-10-0 \\ 20-15-0 & 28-22-1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix}
验证:
(A+B)^2 - A^2 - B^2 = AB + BA = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} 3 & 4 \\ 1 & 2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 5 & 5 \\ 5 & 5 \end{pmatrix} ✓
复盘:(A+B)^2 \neq A^2 + 2AB + B^2 是因为矩阵乘法不交换。核心结论:$(A+B)^2 = A^2 + AB + BA + B^2$。
变式:设
A, B均为n阶矩阵,证明 $(AB-BA)^T = B^T A^T - A^T B^T$。
证明:
(AB - BA)^T = (AB)^T - (BA)^T = B^T A^T - A^T B^T
每步都用 (AB)^T = B^T A^T 的反序公式。