113 lines
3.5 KiB
Markdown
113 lines
3.5 KiB
Markdown
# 题型二:方阵幂与行列式性质
|
||
|
||
## 识别特征
|
||
|
||
- 求 $A^k$($k$ 较大或抽象)
|
||
- 涉及 $\det(AB)$, $\det(A^{-1})$, $\det(A^*)$, $\det(kA)$
|
||
- 抽象矩阵表达式的行列式计算
|
||
|
||
## 解题流程
|
||
|
||
```mermaid
|
||
flowchart TD
|
||
A[识别:方阵幂/抽象行列式] --> B{题目类型?}
|
||
B -->|求A^k具体值| C[找规律/归纳法/对角化]
|
||
B -->|求det抽象表达式| D[拆分: det M1M2 = det M1 · det M2]
|
||
D --> E[逐项套公式库]
|
||
E --> F[代入已知det A]
|
||
C --> G[得结果]
|
||
F --> G
|
||
```
|
||
|
||
## 通法步骤
|
||
|
||
### 一、方阵幂的计算(数值矩阵)
|
||
|
||
**方法 1:找规律法**
|
||
|
||
观察 $A^2, A^3, A^4, \ldots$,寻找规律(如 Jordan 块的幂公式)。
|
||
|
||
**方法 2:归纳法**
|
||
|
||
猜测 $A^k$ 的通项,用数学归纳法证明。
|
||
|
||
**方法 3:对角化(Ch05 重武器)**
|
||
|
||
$A = P \Lambda P^{-1} \Rightarrow A^k = P \Lambda^k P^{-1}$
|
||
|
||
### 二、抽象矩阵行列式公式库
|
||
|
||
| 已知 | 求 | 公式 |
|
||
|------|---|------|
|
||
| $n$ 阶 $A$, $\det A$ | $\det A^*$ | $(\det A)^{n-1}$ |
|
||
| $\det A$ | $\det A^{-1}$ | $1/\det A$ |
|
||
| $\det A$ | $\det A^T$ | $\det A$ |
|
||
| $\det A$, $k$ | $\det(kA)$ | $k^n \det A$ |
|
||
| $\det A, \det B$ | $\det(AB)$ | $\det A \cdot \det B$ |
|
||
| $A$ 的特征值 $\lambda_i$ | $\det A$ | $\prod \lambda_i$ |
|
||
| $A \sim B$ | $\det A$ | $\det B$ |
|
||
|
||
### 三、方阵幂的运算律
|
||
|
||
| 公式 | 成立条件 |
|
||
|------|---------|
|
||
| $A^k A^l = A^{k+l}$ | ✓ |
|
||
| $(A^k)^l = A^{kl}$ | ✓ |
|
||
| $(A+B)^2 = A^2 + 2AB + B^2$ | ❌(需 $AB=BA$)|
|
||
| $(AB)^k = A^k B^k$ | ❌(需 $AB=BA$)|
|
||
|
||
## 常见陷阱
|
||
|
||
- $\det(kA) = k^n \det A$ 中 $n$ 是**阶数**,不是任何其他指数
|
||
- $(AB)^k \neq A^k B^k$:除非 $AB=BA$
|
||
- $A^2 = A \Rightarrow \det A \in \{0, 1\}$(幂等矩阵)
|
||
- $A^2 = E \Rightarrow \det A = \pm 1$(对合矩阵)
|
||
- $A^T = A^{-1} \Rightarrow \det A = \pm 1$(正交矩阵)
|
||
|
||
## 经典母题
|
||
|
||
> **题目**:设 $A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$,求 $A^n$。
|
||
|
||
**解法(归纳法)**:
|
||
$$
|
||
A^2 = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}, \quad
|
||
A^3 = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}
|
||
$$
|
||
|
||
猜测 $A^n = \begin{pmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$。
|
||
|
||
**归纳证明**:设 $A^k = \begin{pmatrix} 1 & k \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$,则
|
||
$$
|
||
A^{k+1} = A^k A = \begin{pmatrix} 1 & k \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & k+1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} ✓
|
||
$$
|
||
|
||
故 $A^n = \begin{pmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$。
|
||
|
||
**复盘**:Jordan 块 $J = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$ 的幂有线性规律 $J^n = I + nN$(其中 $N = J - I$ 满足 $N^2 = 0$)。
|
||
|
||
---
|
||
|
||
> **题目(抽象)**:设 $A$ 为 3 阶矩阵,$\det A = 2$,求 $\det(2A^* A^T A^{-1})$。
|
||
|
||
**解法**:
|
||
$$
|
||
\begin{aligned}
|
||
\det(2A^* A^T A^{-1}) &= \det(2A^*) \cdot \det(A^T) \cdot \det(A^{-1}) \\
|
||
&= 2^3 \det(A^*) \cdot \det A \cdot \frac{1}{\det A} \\
|
||
&= 8 \cdot (\det A)^{3-1} \cdot 2 \cdot \frac{1}{2} \\
|
||
&= 8 \cdot 4 = 32
|
||
\end{aligned}
|
||
$$
|
||
|
||
**复盘**:
|
||
- $\det(A^T) \cdot \det(A^{-1}) = \det A \cdot 1/\det A = 1$,故结果只取决于 $\det(2A^*)$
|
||
- 关键公式:$\det(kA) = k^n \det A$,$\det(A^*) = (\det A)^{n-1}$
|
||
|
||
---
|
||
|
||
> **变式**:设 $A$ 为 $n$ 阶矩阵,满足 $A^3 = O$,证明 $\det(A+E) = 1$。
|
||
|
||
**证明**:$A$ 的特征值 $\lambda$ 满足 $\lambda^3 = 0 \Rightarrow \lambda = 0$,故 $A$ 的所有特征值均为 0,因此 $\det(A+E) = \prod_{i=1}^n (\lambda_i + 1) = 1^n = 1$。
|
||
|
||
**关键**:抽象矩阵的行列式问题常常转化为**特征值问题**(Ch05 完整展开,本章预热)。
|