# 题型二:方阵幂与行列式性质 ## 识别特征 - 求 $A^k$($k$ 较大或抽象) - 涉及 $\det(AB)$, $\det(A^{-1})$, $\det(A^*)$, $\det(kA)$ - 抽象矩阵表达式的行列式计算 ## 解题流程 ```mermaid flowchart TD A[识别:方阵幂/抽象行列式] --> B{题目类型?} B -->|求A^k具体值| C[找规律/归纳法/对角化] B -->|求det抽象表达式| D[拆分: det M1M2 = det M1 · det M2] D --> E[逐项套公式库] E --> F[代入已知det A] C --> G[得结果] F --> G ``` ## 通法步骤 ### 一、方阵幂的计算(数值矩阵) **方法 1:找规律法** 观察 $A^2, A^3, A^4, \ldots$,寻找规律(如 Jordan 块的幂公式)。 **方法 2:归纳法** 猜测 $A^k$ 的通项,用数学归纳法证明。 **方法 3:对角化(Ch05 重武器)** $A = P \Lambda P^{-1} \Rightarrow A^k = P \Lambda^k P^{-1}$ ### 二、抽象矩阵行列式公式库 | 已知 | 求 | 公式 | |------|---|------| | $n$ 阶 $A$, $\det A$ | $\det A^*$ | $(\det A)^{n-1}$ | | $\det A$ | $\det A^{-1}$ | $1/\det A$ | | $\det A$ | $\det A^T$ | $\det A$ | | $\det A$, $k$ | $\det(kA)$ | $k^n \det A$ | | $\det A, \det B$ | $\det(AB)$ | $\det A \cdot \det B$ | | $A$ 的特征值 $\lambda_i$ | $\det A$ | $\prod \lambda_i$ | | $A \sim B$ | $\det A$ | $\det B$ | ### 三、方阵幂的运算律 | 公式 | 成立条件 | |------|---------| | $A^k A^l = A^{k+l}$ | ✓ | | $(A^k)^l = A^{kl}$ | ✓ | | $(A+B)^2 = A^2 + 2AB + B^2$ | ❌(需 $AB=BA$)| | $(AB)^k = A^k B^k$ | ❌(需 $AB=BA$)| ## 常见陷阱 - $\det(kA) = k^n \det A$ 中 $n$ 是**阶数**,不是任何其他指数 - $(AB)^k \neq A^k B^k$:除非 $AB=BA$ - $A^2 = A \Rightarrow \det A \in \{0, 1\}$(幂等矩阵) - $A^2 = E \Rightarrow \det A = \pm 1$(对合矩阵) - $A^T = A^{-1} \Rightarrow \det A = \pm 1$(正交矩阵) ## 经典母题 > **题目**:设 $A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$,求 $A^n$。 **解法(归纳法)**: $$ A^2 = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}, \quad A^3 = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} $$ 猜测 $A^n = \begin{pmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$。 **归纳证明**:设 $A^k = \begin{pmatrix} 1 & k \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$,则 $$ A^{k+1} = A^k A = \begin{pmatrix} 1 & k \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & k+1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} ✓ $$ 故 $A^n = \begin{pmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$。 **复盘**:Jordan 块 $J = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$ 的幂有线性规律 $J^n = I + nN$(其中 $N = J - I$ 满足 $N^2 = 0$)。 --- > **题目(抽象)**:设 $A$ 为 3 阶矩阵,$\det A = 2$,求 $\det(2A^* A^T A^{-1})$。 **解法**: $$ \begin{aligned} \det(2A^* A^T A^{-1}) &= \det(2A^*) \cdot \det(A^T) \cdot \det(A^{-1}) \\ &= 2^3 \det(A^*) \cdot \det A \cdot \frac{1}{\det A} \\ &= 8 \cdot (\det A)^{3-1} \cdot 2 \cdot \frac{1}{2} \\ &= 8 \cdot 4 = 32 \end{aligned} $$ **复盘**: - $\det(A^T) \cdot \det(A^{-1}) = \det A \cdot 1/\det A = 1$,故结果只取决于 $\det(2A^*)$ - 关键公式:$\det(kA) = k^n \det A$,$\det(A^*) = (\det A)^{n-1}$ --- > **变式**:设 $A$ 为 $n$ 阶矩阵,满足 $A^3 = O$,证明 $\det(A+E) = 1$。 **证明**:$A$ 的特征值 $\lambda$ 满足 $\lambda^3 = 0 \Rightarrow \lambda = 0$,故 $A$ 的所有特征值均为 0,因此 $\det(A+E) = \prod_{i=1}^n (\lambda_i + 1) = 1^n = 1$。 **关键**:抽象矩阵的行列式问题常常转化为**特征值问题**(Ch05 完整展开,本章预热)。