2.7 KiB
2.7 KiB
专题 07 · 微分方程
关联章节:Ch07 微分方程
一阶方程:识别 → 通解
| 类型 | 标准形式 | 解法 | 通解 |
|---|---|---|---|
| 可分离 | \frac{dy}{dx} = f(x)g(y) |
分离积分 | \int\frac{dy}{g(y)} = \int f(x)dx |
| 齐次 | \frac{dy}{dx} = \varphi\!\left(\frac{y}{x}\right) |
令 u = \frac{y}{x} |
y = xu 代入化为可分离 |
| 一阶线性 | y' + P(x)y = Q(x) |
公式法 | y = e^{-\int Pdx}\left[\int Q e^{\int Pdx}dx + C\right] |
| 伯努利 | y' + P(x)y = Q(x)y^n |
令 z = y^{1-n} |
z' + (1-n)Pz = (1-n)Q 线性化 |
⚠️ 一阶线性公式中两个 \int P\,dx 取同一个原函数即可;绝对值可并入 $C$。通解含任意常数,特解需定 $C$。
全微分方程:$M dx + N dy = 0$,若 $\dfrac{\partial M}{\partial y} = \dfrac{\partial N}{\partial x}$,则通解为 $u(x,y)=C$,其中 $du = Mdx + Ndy$。
可降阶的高阶方程
| 类型 | 形式 | 代换 |
|---|---|---|
| 直接积分 | y'' = f(x) |
连积两次 |
不显含 y |
y'' = f(x, y') |
令 $p = y'$,y'' = p' |
不显含 x |
y'' = f(y, y') |
令 $p = y'$,y'' = p\dfrac{dp}{dy} |
⭐ 二阶常系数齐次方程
$y'' + py' + qy = 0$,特征方程 $\lambda^2 + p\lambda + q = 0$:
| 特征根情况 | 通解 |
|---|---|
两个不等实根 \lambda_1 \neq \lambda_2 |
y = C_1 e^{\lambda_1 x} + C_2 e^{\lambda_2 x} |
重根 \lambda |
y = (C_1 + C_2 x)e^{\lambda x} |
共轭复根 \alpha \pm i\beta |
y = e^{\alpha x}(C_1\cos\beta x + C_2\sin\beta x) |
⭐ 二阶常系数非齐次方程
y'' + py' + qy = f(x) 通解 $= y_{\text{齐}} + y^*$(齐次通解 + 一个特解)。
情形一:$f(x) = e^{\lambda x} P_m(x)$,设特解
y^* = x^k e^{\lambda x} Q_m(x),\qquad
k = \begin{cases} 0, & \lambda\ \text{不是特征根} \\ 1, & \lambda\ \text{是单根} \\ 2, & \lambda\ \text{是重根} \end{cases}
情形二:$f(x) = e^{\alpha x}\big[P_l(x)\cos\beta x + P_n(x)\sin\beta x\big]$,设特解
y^* = x^k e^{\alpha x}\big[R_m(x)\cos\beta x + S_m(x)\sin\beta x\big],\quad m = \max(l,n)
$k = 0$(\alpha \pm i\beta 不是特征根)或 $k = 1$(是特征根)。
叠加原理:f = f_1 + f_2 时,$y^* = y_1^* + y_2^*$。
⚠️ 设特解时先写 k 再写多项式,多项式的次数取 $m = \max$;缺项照写(Q_m 必须写全 m+1 项)。
欧拉方程
x^2 y'' + pxy' + qy = f(x)
令 $x = e^t$($x>0$),记 $D = \dfrac{d}{dt}$:$xy' = Dy$,$x^2 y'' = D(D-1)y$,化为常系数线性方程,对应特征方程 $r^2 + (p-1)r + q = 0$。
⚠️ x<0 时令 $x = -e^t$;答案中需把 t 换回 $\ln|x|$。