点5 图论:依赖图改用 Python 程序化生成(4 张),替换正文 ASCII 手绘图

- 新增 _配图脚本/gen_dep_graphs.py:节点-有向边几何作图,框边界求交、
  端口错开、断口打叉,非生成式 AI
- fig01 2025 真题 8 完整依赖图(已知/中间量/目标三色)
- fig02 断链:缺许用应力,Fy 之后的量全部不可达
- fig03 补边:8.8 级 → R_eL → [σ],断口接通
- fig04 多问三关系:串行 / 并行 / 共享
- 06-点5 正文删去两处 ASCII 图,改为图片 + 图注;1.5 与例 2 各补一张
- README 配图说明由 4 张改为 8 张
This commit is contained in:
2026-11-13 22:26:17 +08:00
parent 612227be13
commit cfd479dd42
7 changed files with 326 additions and 18 deletions
@@ -56,18 +56,8 @@ tags: [机械设计, 803, 大题突破, 审题, 图论, 依赖]
**例**(2025 真题 8 的图):
```
┌───────┐
d1 ────────────►│ A1 │
└───┬───┘
│
[σ] ─────────────────┼──► Fy ──┐
│ │
z, f, D0 ────────────┼─────────┼──► T ──┐
│ │ │
Ks, D ───────────────┼─────────┼────────┼──► Q
│ │ │
```
![2025 真题 8 的依赖图](images/fig01_dep_2025_8.png)
*图 1 2025 真题 8 的依赖图:左列七个量题干全都给了,四步推到目标 Q*
从已知 $\{d_1,[\sigma],z,f,D_0,K_s,D\}$ 出发:
@@ -82,11 +72,8 @@ tags: [机械设计, 803, 大题突破, 审题, 图论, 依赖]
如果题干**没给** $[\sigma]$ ,只给了"8.8 级":
```
d1 ──► A1 ──┐
├──► Fy ? ← 缺 [σ],这条边不通
[σ] ?(缺) ┘
```
![缺条件导致的断链](images/fig02_dep_broken.png)
*图 2 缺许用应力时这条边断在中间,后面的量全部不可达*
这时 $F_y$ 不可达,整条链断在这里。**断点上缺的那个量,就是"缺条件"的具体所指。**
@@ -124,6 +111,9 @@ tags: [机械设计, 803, 大题突破, 审题, 图论, 依赖]
| **并行** | 问1、问2 各自从已知出发 | 互不影响 | 只错一个 |
| **共享** | 都要用同一个中间量 | 中间量错,两个都错 | 中间量是关键 |
![两问的三种关系](images/fig04_multi_question.png)
*图 3 两问在依赖图上的三种关系:串行、并行、共享*
**判断方法**:把两问的目标都标在图上,看它们之间有没有路径。
- 有路径 → 串行,必须先做对前一问
@@ -191,6 +181,9 @@ $$
**所以不是真缺,是少连了一条边**:$R_{eL}\to[\sigma]$ (需要 $S$ )。
![补上缺的边](images/fig03_dep_fixed.png)
*图 4 补上三条边(等级→屈服极限→许用应力)之后,断口接通,目标 Q 重新可达*
**第三步:若 $S$ 也没给**,那才是真缺——此时只能声明假设:"取 $S=2$ ,得 $[\sigma]=320$ MPa"。**声明了就能算,不声明就是瞎猜。**
> **这条链上的三个量 $R_{eL}$ 、$S$ 、$[\sigma]$ 是最常断的地方。** 记住:等级 → 屈服极限(查表)→ 许用应力(除安全系数)→ 强度条件。三环缺一不可。
@@ -0,0 +1,315 @@
# -*- coding: utf-8 -*-
"""
《08-审题形式化 · 点5 图论与条件依赖》配图生成脚本
全部为程序化几何作图(节点 + 有向边 + 边界求交),非生成式 AI。
运行:python gen_dep_graphs.py → 输出到 ../images/ 的 fig0X_*.png
图目录
fig01_dep_2025_8 完整依赖图(2025 真题 8),目标可达
fig02_dep_broken 断链:缺 [σ],整条链断
fig03_dep_fixed 补边:8.8 级 → R_eL → [σ]
fig04_multi_question 多问三种关系(串行 / 并行 / 共享)
"""
import os
import matplotlib
matplotlib.use("Agg")
import matplotlib.pyplot as plt
from matplotlib.patches import FancyBboxPatch, FancyArrowPatch, Circle
for fp in [r"C:/Windows/Fonts/simhei.ttf", r"C:/Windows/Fonts/msyh.ttc"]:
if os.path.exists(fp):
try:
matplotlib.font_manager.fontManager.addfont(fp)
except Exception:
pass
plt.rcParams.update({
"font.sans-serif": ["SimHei", "Microsoft YaHei"],
"axes.unicode_minus": False,
"savefig.bbox": "tight",
"figure.facecolor": "white",
"savefig.facecolor": "white",
"mathtext.fontset": "dejavusans",
})
OUT = os.path.join(os.path.dirname(os.path.dirname(os.path.abspath(__file__))), "images")
os.makedirs(OUT, exist_ok=True)
DPI = 300
C_TXT = "#1a1a1a"
C_EDGE = "#2a5d8f"
C_BLUE = "#1f6fb2"
C_RED = "#d62728"
C_GREEN = "#2a8b2a"
C_ORANGE = "#e6791b"
C_DEAD = "#b0b0b0"
STYLE = { # 填充, 描边, 字色
"known": ("#e6f0fa", C_BLUE, C_TXT),
"mid": ("#ffffff", "#555555", C_TXT),
"goal": ("#fdeee0", C_ORANGE, C_TXT),
"miss": ("#fdecec", C_RED, C_TXT),
"new": ("#e9f6e9", C_GREEN, C_TXT),
"dead": ("#f6f6f6", C_DEAD, "#8c8c8c"),
}
BOX_H = 0.52
def new_ax(w, h, xlim, ylim):
fig, ax = plt.subplots(figsize=(w, h))
ax.set_aspect("equal")
ax.set_xlim(*xlim)
ax.set_ylim(*ylim)
ax.axis("off")
return fig, ax
def save(fig, name):
fig.savefig(os.path.join(OUT, name), dpi=DPI)
plt.close(fig)
print("saved:", name)
def node(ax, x, y, label, kind="mid", w=0.95, fs=12, ls="-", h=BOX_H, lw=1.5):
fc, ec, tc = STYLE[kind]
ax.add_patch(FancyBboxPatch(
(x - w / 2, y - h / 2), w, h,
boxstyle="round,pad=0.02,rounding_size=0.11",
fc=fc, ec=ec, lw=lw, ls=ls, zorder=3))
ax.text(x, y, label, ha="center", va="center", fontsize=fs,
color=tc, zorder=4)
return (x, y, w, h)
def _bpt(cx, cy, w, h, tx, ty, pad):
"""(cx,cy) 朝 (tx,ty) 射线与矩形边框的交点,再沿同一方向外推 pad。"""
dx, dy = tx - cx, ty - cy
if abs(dx) < 1e-9 and abs(dy) < 1e-9:
return cx, cy
sx = (w / 2) / abs(dx) if abs(dx) > 1e-9 else 1e9
sy = (h / 2) / abs(dy) if abs(dy) > 1e-9 else 1e9
s = min(sx, sy)
n = (dx ** 2 + dy ** 2) ** 0.5
return cx + dx * s + dx / n * pad, cy + dy * s + dy / n * pad
def edge(ax, a, b, color=C_EDGE, lw=1.5, ls="-", rad=0.0, head=12, z=2,
pad=0.07, end_dy=0.0):
ax0, ay0, aw, ah = a
bx0, by0, bw, bh = b
p = _bpt(ax0, ay0, aw, ah, bx0, by0, pad)
q = _bpt(bx0, by0, bw, bh, ax0, ay0, pad)
q = (q[0], q[1] + end_dy)
ax.add_patch(FancyArrowPatch(
p, q, arrowstyle="-|>", mutation_scale=head,
connectionstyle=f"arc3,rad={rad}",
color=color, lw=lw, ls=ls, shrinkA=0, shrinkB=0,
zorder=z, joinstyle="round", capstyle="round"))
def broken_edge(ax, a, b, color=C_RED, lw=1.7, ls=(0, (5, 4)),
gap=0.22, ratio=0.56, z=6):
"""从 a 到 b 画一条虚线,在中途留出 gap 宽的断口,断口处打叉。"""
ax0, ay0, aw, ah = a
bx0, by0, bw, bh = b
p = _bpt(ax0, ay0, aw, ah, bx0, by0, 0.07)
q = _bpt(bx0, by0, bw, bh, ax0, ay0, 0.07)
dx, dy = q[0] - p[0], q[1] - p[1]
n = (dx ** 2 + dy ** 2) ** 0.5
ux, uy = dx / n, dy / n
mx, my = p[0] + dx * ratio, p[1] + dy * ratio
ax.plot([p[0], mx - ux * gap], [p[1], my - uy * gap],
color=color, lw=lw, ls=ls, zorder=z)
ax.add_patch(FancyArrowPatch(
(mx + ux * gap, my + uy * gap), q,
arrowstyle="-|>", mutation_scale=12,
color=color, lw=lw, ls=ls, shrinkA=0, shrinkB=0,
zorder=z, joinstyle="round"))
cross(ax, mx, my, s=0.15, color=color, lw=2.8, z=z + 1)
def cross(ax, x, y, s=0.13, color=C_RED, lw=2.6, z=8, disc=True):
if disc:
ax.add_patch(Circle((x, y), 0.155, fc="white", ec="none", zorder=z - 1))
ax.plot([x - s, x + s], [y - s, y + s], color=color, lw=lw,
zorder=z, solid_capstyle="round")
ax.plot([x - s, x + s], [y + s, y - s], color=color, lw=lw,
zorder=z, solid_capstyle="round")
def legend_row(ax, x, y, items, dx=2.15, fs=10.5):
for i, (kind, txt) in enumerate(items):
fc, ec, tc = STYLE[kind]
xx = x + i * dx
ax.add_patch(FancyBboxPatch(
(xx, y - 0.12), 0.42, 0.24,
boxstyle="round,pad=0.01,rounding_size=0.06",
fc=fc, ec=ec, lw=1.2, zorder=3))
ax.text(xx + 0.54, y, txt, va="center", ha="left",
fontsize=fs, color="#3a3a3a", zorder=3)
def legend_col(ax, x, y, items, dy=0.46, fs=10.5):
for i, (kind, txt) in enumerate(items):
fc, ec, tc = STYLE[kind]
yy = y - i * dy
ax.add_patch(FancyBboxPatch(
(x, yy - 0.12), 0.42, 0.24,
boxstyle="round,pad=0.01,rounding_size=0.06",
fc=fc, ec=ec, lw=1.2, zorder=3))
ax.text(x + 0.56, yy, txt, va="center", ha="left",
fontsize=fs, color="#3a3a3a", zorder=3)
# ------------------------------------------------------------ fig01
def fig01():
fig, ax = new_ax(7.9, 6.0, (-0.78, 7.10), (-3.38, 2.60))
d1 = node(ax, 0.0, 2.25, r"$d_1$", "known", w=0.80)
sg = node(ax, 0.0, 1.50, r"$[\sigma]$", "known", w=0.95)
z = node(ax, 0.0, 0.75, r"$z$", "known", w=0.60)
f = node(ax, 0.0, 0.00, r"$f$", "known", w=0.60)
D0 = node(ax, 0.0, -0.75, r"$D_0$", "known", w=0.85)
Ks = node(ax, 0.0, -1.50, r"$K_s$", "known", w=0.80)
D = node(ax, 0.0, -2.25, r"$D$", "known", w=0.60)
A1 = node(ax, 1.65, 2.25, r"$A_1$", "mid", w=0.85)
Fy = node(ax, 3.25, 1.50, r"$F_y$", "mid", w=0.90)
T = node(ax, 4.85, 0.00, r"$T$", "mid", w=0.72)
Q = node(ax, 6.45, -1.10, r"$Q$", "goal", w=0.86)
edge(ax, d1, A1)
edge(ax, A1, Fy, rad=-0.05)
edge(ax, sg, Fy, rad=0.03)
edge(ax, Fy, T, rad=-0.08)
edge(ax, z, T, rad=0.03, end_dy=0.17)
edge(ax, f, T, end_dy=0.0)
edge(ax, D0, T, rad=-0.03, end_dy=-0.17)
edge(ax, T, Q, rad=-0.05)
edge(ax, Ks, Q, rad=0.05, lw=1.3, end_dy=0.13)
edge(ax, D, Q, rad=-0.03, lw=1.3, end_dy=-0.13)
legend_row(ax, -0.60, -3.15,
[("known", "已知(题干给的)"),
("mid", "中间量(要算的)"),
("goal", "目标(待求的)")])
save(fig, "fig01_dep_2025_8.png")
# ------------------------------------------------------------ fig02
def fig02():
fig, ax = new_ax(7.9, 4.4, (-0.80, 7.05), (-2.18, 2.20))
d1 = node(ax, 0.0, 1.45, r"$d_1$", "known", w=0.80)
A1 = node(ax, 1.62, 1.45, r"$A_1$", "mid", w=0.85)
Fy = node(ax, 3.35, 1.45, r"$F_y$", "dead", w=0.90, ls="--")
T = node(ax, 4.95, 1.45, r"$T$", "dead", w=0.72, ls="--")
Q = node(ax, 6.40, 1.45, r"$Q$", "dead", w=0.86, ls="--")
miss = node(ax, 1.62, -0.10, r"$[\sigma]$ ?", "miss", w=1.30, ls="--")
edge(ax, d1, A1)
edge(ax, A1, Fy, color=C_DEAD, ls=(0, (4, 3)))
edge(ax, Fy, T, color=C_DEAD, ls=(0, (4, 3)))
edge(ax, T, Q, color=C_DEAD, ls=(0, (4, 3)))
broken_edge(ax, miss, Fy)
ax.text(1.62, -0.78, "题干只给了「8.8 级」", ha="center",
fontsize=11, color=C_RED)
ax.text(5.10, 0.62, r"$F_y$ 不可达 → $T$、$Q$ 跟着断", ha="center",
fontsize=11.5, color=C_RED,
bbox=dict(boxstyle="round,pad=0.32", fc="#fdecec",
ec=C_RED, lw=1.0))
legend_row(ax, -0.66, -1.80,
[("miss", "缺失的量(缺口)"),
("dead", "不可达(跟着断的)")], dx=2.65)
save(fig, "fig02_dep_broken.png")
# ------------------------------------------------------------ fig03
def fig03():
fig, ax = new_ax(7.7, 4.15, (-0.82, 6.85), (-2.05, 2.10))
d1 = node(ax, 0.0, 1.62, r"$d_1$", "known", w=0.80)
A1 = node(ax, 1.58, 1.62, r"$A_1$", "mid", w=0.85)
Fy = node(ax, 3.12, 1.62, r"$F_y$", "mid", w=0.90)
T = node(ax, 4.62, 1.62, r"$T$", "mid", w=0.72)
Q = node(ax, 6.08, 1.62, r"$Q$", "goal", w=0.86)
gr = node(ax, 0.0, -0.20, "8.8 级", "new", w=1.12)
Re = node(ax, 1.72, -0.20, r"$R_{eL}$", "new", w=0.95)
sg = node(ax, 3.32, -0.20, r"$[\sigma]$", "new", w=0.95)
S = node(ax, 2.50, -1.42, r"$S$", "new", w=0.65)
edge(ax, d1, A1)
edge(ax, A1, Fy)
edge(ax, Fy, T)
edge(ax, T, Q)
edge(ax, gr, Re, color=C_GREEN, lw=2.0, ls=(0, (6, 3)))
edge(ax, Re, sg, color=C_GREEN, lw=2.0, ls=(0, (6, 3)))
edge(ax, S, sg, color=C_GREEN, lw=2.0, ls=(0, (6, 3)))
edge(ax, sg, Fy, color=C_GREEN, lw=2.0, ls=(0, (6, 3)), rad=-0.03)
ax.text(0.86, 0.14, "查表", fontsize=10, color=C_GREEN, ha="center")
ax.text(3.12, -1.10, "除安全系数", fontsize=10, color=C_GREEN, ha="left")
legend_col(ax, 4.35, -0.85,
[("new", "补出来的量(原来漏的)"),
("mid", "中间量"),
("goal", "目标")])
save(fig, "fig03_dep_fixed.png")
# ------------------------------------------------------------ fig04
def fig04():
fig, axes = plt.subplots(1, 3, figsize=(11.2, 3.75))
titles = ["串行:问1 → 问2", "并行:两问各自出发", "共享:同一个中间量"]
notes = ["问1 错,问2 必错", "只错一个", "中间量错,两个都错"]
ncol = [C_RED, C_GREEN, C_ORANGE]
for k, ax in enumerate(axes):
ax.set_aspect("equal")
ax.axis("off")
ax.set_xlim(-1.42, 2.24)
ax.set_ylim(-1.55, 1.55)
if k == 0:
K = node(ax, -0.78, 0.00, "已知", "known", w=0.92, fs=11)
P1 = node(ax, 0.40, 0.82, "问 1", "mid", w=0.86, fs=11)
P2 = node(ax, 1.52, -0.72, "问 2", "goal", w=0.86, fs=11)
edge(ax, K, P1, rad=0.04)
edge(ax, P1, P2, color=C_RED, lw=1.9, rad=-0.10)
ax.text(1.28, 0.38, "用问1\n的结果", fontsize=9.5, color=C_RED,
ha="left", va="center")
elif k == 1:
K = node(ax, -0.78, 0.00, "已知", "known", w=0.92, fs=11)
P1 = node(ax, 1.05, 0.80, "问 1", "mid", w=0.86, fs=11)
P2 = node(ax, 1.05, -0.80, "问 2", "goal", w=0.86, fs=11)
edge(ax, K, P1, rad=0.05)
edge(ax, K, P2, rad=-0.05)
else:
K = node(ax, -0.84, 0.00, "已知", "known", w=0.92, fs=11)
M = node(ax, 0.34, 0.00, "中间量", "miss", w=1.08, fs=11)
P1 = node(ax, 1.66, 0.80, "问 1", "mid", w=0.86, fs=11)
P2 = node(ax, 1.66, -0.80, "问 2", "goal", w=0.86, fs=11)
edge(ax, K, M)
edge(ax, M, P1, color=C_ORANGE, rad=0.10)
edge(ax, M, P2, color=C_ORANGE, rad=-0.10)
ax.set_title(titles[k], fontsize=12.5, color="#222222", pad=6)
ax.text(0.5, 0.015, notes[k], transform=ax.transAxes,
fontsize=10.5, color=ncol[k], ha="center", va="bottom")
fig.subplots_adjust(wspace=0.06, bottom=0.10)
save(fig, "fig04_multi_question.png")
if __name__ == "__main__":
fig01()
fig02()
fig03()
fig04()
Binary file not shown.

After

Width:  |  Height:  |  Size: 117 KiB

Binary file not shown.

After

Width:  |  Height:  |  Size: 80 KiB

Binary file not shown.

After

Width:  |  Height:  |  Size: 80 KiB

Binary file not shown.

After

Width:  |  Height:  |  Size: 104 KiB

+1 -1
View File
@@ -276,4 +276,4 @@ tags: [机械设计, 803, 大题突破, README]
**判据全部带理由**:单调性、冗余判据、替换不定向都有证明或反例;给不出理由的一律标成"经验提示"。
**配图 4 张**:`q002-force-deformation.png`(力-变形图)、`zt2025-08.png`(卷筒螺栓组)、`zt2023-04.png`(容器与吊钩)、`zt2017-08.png`(毂孔切口夹紧)。
**配图 8 张**:`q002-force-deformation.png`(力-变形图)、`zt2025-08.png`(卷筒螺栓组)、`zt2023-04.png`(容器与吊钩)、`zt2017-08.png`(毂孔切口夹紧);另有 4 张**依赖图**(可解 / 断链 / 补边 / 多问三关系),全部由 `08-审题形式化/_配图脚本/gen_dep_graphs.py` 程序化生成,不手绘。